Elphinstone Reef, Rode Zee, Egypte

Marty Linnemans, 2000

Klik op de afbeelding voor een grotere tekening van de duikstek (20k)

De eerste keer

Mijn allereerste ervaring met Elphinstone Reef kreeg ik in het najaar van 1996 toen ik met de Zuid-Safari dit rif mocht beduiken. Het was weliswaar de Zuidkant van het rif in plaats van de hierna verder beschreven Noordkant, maar deze verschillen in flora en fauna niets van elkaar. Hier was het dat ik mijn eerste keer beleefde, een echte Witpunt Haai en dan niet zo’n kleintje en dan ook nog eens niet van veraf. De liefde voor dit rif was geboren.

In maart van 1999 was het weer raak, maar liefst een drietal duiken op dit prachtige rif mogen maken (noordkant) en nog altijd is die liefde niet bekoeld.

Hoe kom ik op Elphinstone Reef?

Je begrijpt dat dit een hele trip is, maar ja daar heb je dan ook vakantie voor.

Allereerst zul je een vakantie duikreis geboekt moeten hebben voor de zogenaamde Zuid-Safari. Hierbij zit je één week lang op een boot, waarmee je diverse duikstekken afvaart. Elphinstone Reef is niet te bereiken voor één dag duiken met een boot vanuit Hurghada. Misschien dat hier in de toekomst verandering in komt, wanneer het plaatsje Marsa Alam toeristischer wordt.

Na je vlucht naar Hurghada aan de kust van Egypte aan de Rode Zee, stap je op het busje voor een ca. 4 uur durende rit naar de boot. Deze ligt aangemeerd bij het plaatsje Marsa Galib, zo’n 60 km voor Marsa Alam. De boot op en varen maar. In die week zul je Elphinstone Reef aandoen (en zoniet dan altijd vragen).

Voor een overzicht van de diverse plaatsen hierna een kaart (lokatie Elphinstone op deze tekening is niet correct....) met daarop vermeld de belangrijkste plaatsen. Afstanden zijn redelijk groot, een voorbeeld;

Zelf rijden is niet aan te raden. De wegen zijn matig van onderhoud en verlichting voeren in het donker is nog niet echt ingeburgerd in Egypte. En als de koplampen dan wel aan zijn, dan kun je beter een zonnebril opzetten.

Het leven aan boord

Op de boot, ca. 22 m. lang en 5 m. breed, is er geen grote luxe. Je zult deze ruimte moeten delen met zo’n 15 tot 20 andere opvarenden (incl. bemanning, bestaande uit 5). De boot bestaat uit het benedendek met de kleine slaapkamers met stapelbedden (ruimte ca. 2 m. bij 1,50 m.), de kajuit, waar zitbanken en tafels zijn voor o.a. het eten, en het bovendek cq. zonnedek.

De verzorging is op basis van volpension, dus al het eten, koffie, thee, de frisdrank cq. water zit bij de prijs inbegrepen. Bier zul je apart moeten betalen. Verder zijn er handmatig te bedienen toiletten aanwezig en stromend zoet water. Elektriciteit wordt opgewekt door een generator, zijnde 220 volt, voor het opladen van de accu’s en zodat eventuele onderwater video-opnamen teruggekeken kunnen worden op de aanwezige TV. Luchtvulling gebeurt aan boord, een compressor is aanwezig. Controleer hierbij altijd of de luchtinlaat ver genoeg van de dieseldampen verwijderd zit. Ook reservemateriaal is aanwezig, zij het in beperkte mate. Dus zorg zelf voor een goede voorraad. Voor eventuele driftduiken is er tevens een Zodiac aan boord met buitenboordmotor.

Waar ligt Elphinstone Reef?

Vanuit de kust bekeken ligt het rif tussen Marsa Galib en Marsa Alam in, beide plaatsen liggen ca. 30 km. verwijderd van dit punt. De afstand vanuit de kust tot het rif is grofweg 8 – 10 km. (zie figuur hiernaast, verkleinde afbeelding. Gebruik rechter muisknop om de afbeelding duidelijker te zien.).

De duik op Elphinstone Reef

Nadat de boot heeft geankerd op het rif, kan de duik beginnen. Je uitrusting heb je vanuit Nederland meegenomen, behalve het lood en je fles, welke aan boord voor je ter beschikking staan. Het merendeel van de flessen zijn aluminium 12 l. flessen. Tijdens mijn trip waren er ook een 4-tal stalen 15 l.. flessen aan boord. DIN of INT aansluiting is geen probleem, er zijn adapters aan boord.

De meeste boten hebben een duikplateau aan de achterzijde van de boot vanwaar je met een commandosprong te water gaat. De meeste tijd van het jaar staat er een stroming, die bijna altijd in zuidelijke richting is. Je zult hier, tijdens de duik en de duikplanning vooraf, rekening mee moeten houden.

Elphinstone Reef is een langgerekt rif, zo’n 300 meter lang, met aan alle zijden een dropoff tot meer dan 100 meter. Aan de zuid- en de noordzijde zijn enkele ondiepere plateaus waar het krioelt van het leven. Vanwege de condities van dit rif is alles mogelijk wat betreft het zien van ‘groot wild’.

Onderwaterleven

Langs de steile wanden is het goed toeven. Hard- en zacht koraal, gorgonen en anemonen in allerlei kleuren wuiven je tegemoet. Je staat versteld van de grote van de aanwezige waaierkoralen.

Om te beschrijven wat je er allemaal kunt tegenkomen aan vissoorten gaat tever, gewoonweg vanwege het feit dat het teveel is om op te noemen.

Vermeldenswaardig is natuurlijk wel dat het een ideale stek is om manta’s, hamerhaaien, wittiphaaien, schildpadden en dolfijnen te zien tijdens je duik. Verder zal er op de punt van het plateau bijna altijd een gigantische napoleonvis te zien zijn, ca. 1 – 1,5 m. groot.

De watertemperatuur varieert door het jaar heen, maar gemiddeld genomen zal deze in het voorjaar ca. 23° C en in het najaar ca. 28° C bedragen. Het zicht is eigenlijk altijd goed, minstens 20 meter.

Gezien de aard van de omstandigheden dien je je dieptemeter en je duiktijd goed in de gaten te houden. Niet dieper dan 40 m. en maak een veiligheidsstop op 5 m. Een reservefles met automaten hangt altijd overboord op een diepte van 5 m. voor eventuele noodgevallen. Dit alles is van het grootste belang simpelweg vanwege het feit dat in het geval van decompressieziekte de hulp niet zo snel beschikbaar is. Er is wel zuurstof aan boord voor de eerste hulp, maar een decompressiekamer is pas te vinden in Hurghada zelf (zie –hulp in noodsituaties-).

HEPCA

In Egypte is men er zich van bewust geworden dat al die duikers in de Rode Zee wel eens voor vernietiging van de riffen kunnen zorgen. Er zijn dan ook diverse programa’s opgesteld en regelgeving ingevoerd waarmee je te maken krijgt en waar je je als duiker aan dient te houden.

Eén van de organisaties is HEPCA (Hurghada Environmental Protection and Conservation Association), opgericht in 1992 en geheel gericht op het beschermen en conserveren van de onderwaterwereld in de Rode Zee. Eén van de grote doelen welke inmiddels verwezenlijkt is, is het plaatsen van ankerboeien voor de boten bij de diverse riffen. Hierdoor hoeven de boten hun anker niet meer in het koraalrif te gooien, met alle schade die dat veroorzaakte, wetende dat er honderden boten uitvaren voor alle duikers.

Met behulp van schenkingen en samenwerking met diverse instanties probeert HEPCA zo de lokale bevolking èn de toeristen te wijzen op het fragile ecosysteem van de Rode Zee.

In samenwerking met de Egyptian Environmental Afairs Agency (EEAA) wordt er toegezien op het naleven van de in 1983 ingestelde wet, waarmee de riffen bestempeld werden als een beschermd gebied.

Op de boot zul je dan ook een aankondiging zien (meestal een sticker) met de te volgen regels onder water (zie fig. hiernaast).

HEPCA heeft een simpele stelregel: "When diving or snorkeling the simple rule is: DO NOT TOUCH ANYTHING"

Hulp in noodsituaties

Indien er zich onverhoopt een situatie ontstaat waarbij hulp geboden is zal allereerst de aanwezige DiveMaster/Instructeur van de boot verantwoordelijk zijn voor de gang van zaken. Het volgende is aan boord te vinden:

In geval van een decompressie-ongeval wordt er naar de kust gevaren en dan met een auto naar Hurghada, waar een decompressietank aanwezig is in Hotel Magawish (1 persoons) en op de US Navy Base (7 persoons). Deze laatste is nieuw, geplaatst in 1998. Ook het ziekenhuis ligt in Hurghada.

Verder was er op de boot een reddingsvlot aanwezig met een capaciteit van max. 25 personen. Deze was bevestigd aan de zijkant van het bovendek. Instructies stonden op de capsule waar deze inzit, neem de tijd om die een keer te lezen. Je weet maar nooit !!!

Belangrijke informatie

Decompression chamber (Magawish): tel: 065 - 442621; fax: 442255
Airport 065 - 442831 - 442594
Ambulance: 065 - 546490
Hospital: 065 - 546740
Private Hospital (El Safa): 065 - 446965
Tourist Police: 065 - 546765