Het Sas van Goes
Oosterschelde
Zeeland

Arno Luisman
NVOS Lutra; Divemaster opleiding

Oktober 2000, Eindhoven

Inleiding

• cursisten veilig en zonder al te veel stress kennis te laten maken met het open water van de Oosterschelde
• een juiste plaats voor het oefenen van een stromingsduik

Het sas van Goes vormt zo’n plek waar zonder al te veel problemen een stromingsduik uitgevoerd kan worden Bovendien heeft deze duikstek ook nog veel te bieden aan onderwaterleven.

Voor de opleiding is deze duikstek echter nog niet uitgebreid beschreven, een tekortkoming die ik hiermee probeer in te lossen.

Er bestaat reeds informatie over de duikstek, alleen de informatie is wat verspreid en geeft geen volledig beeld van de stek. Tijd om hier iets aan te doen en wat duiken ter plaatse te maken om wat meer informatie te verzamelen.

Locatie

De duikstek Het Sas bevindt zich vlak bij het plaatsje Wilhelminadorp, ten noorden van Goes op het eiland Zuid-Beveland. Deze duikplaats is bij uitstek geschikt voor stromingsduiken en is bovendien bekend om zijn variatie in onderwaterleven.

Op de kop van Het Sas, vanaf het damhoofd waar de auto geparkeerd kan worden, zijn diverse strekdammen zichtbaar welke het dijkvlak tegen “dijkval” moeten beschermen (dijkval= landverschuiving naar zee onder invloed van getijdenstromingen). De strekdammen vallen met laag tij droog, dan worden eveneens oude strekdammen zichtbaar tezamen met een zand-/stenenstrandje links van het damhoofd en een verderop geleden eilandje.

Vanaf de geparkeerde auto is de toegang tot de duikstek eenvoudig. Eerst omkleden ….en dan. Het betreft een kantduik vanaf een makkelijk bereikbaar strandje , gelegen tussen 2 strekdammen en een damhoofd. Pas op, aan het einde van het strandje liggen nogal wat keien in de weg waardoor het lopen met volle bepakking moeilijk gaat…glijd niet uit over de slijmerige en begroeide stenen. Aangeraden wordt om vanaf het damhoofd links het strandje op te gaan en van hieruit een duik te maken richting het eilandje.

Duik ze!!!

Omschrijving duikstek Het Sas

Het Sas ligt aan de Oosterschelde en is dus onderhevig aan getijdenwater en heeft om die reden een aantrekkingskracht op duikers. Het getij zorgt voor de mogelijkheid tot het ervaren van een stromingsduik en er is een gevarieerd onderwaterleven te zien. Bovendien wordt de duikstek gekwalificeerd voor elke duiker, mits men zich aan een paar regels houdt.

LET OP:

Er wordt hier gedoken bij LAAG WATER. Duiken bij hoog water kan levensgevaarlijk zijn, de stroming trekt duikers, waneer het hoog water is, in de vaargeul in de richting van Kats. Voor het aanhouden van getijdentabel wordt verwezen naar de getijden van Wemeldinge (LW bij -0.00) of Zierikzee (LW bij +0.07).

Bovendien kan de stroming krachtig tot behoorlijk sterk zijn, zeker als de windrichting pal Noord is. Afgeraden wordt hier te duiken bij windkracht 4 of hoger.

Bij Het sas kan natuurlijk het gehele jaar door gedoken worden, maar de beste maanden van het jaar zijn va juli tot en met oktober. Dan is het water het meest helder en is het leven onderwater zeer gevarieerd. Gemiddeld is hier het zicht 4-5 meter, zeker wanneer de wind zuidzuidoost is. Echter een zicht van enkele centimeters is ook mogelijk.

Vanaf het strand loopt de bodem eerst vlak en vervolgens snel hellend af tot een diepte van 50 m in de vaargeul. Er ligt een boei ter plaatse (O1, QZ2) langs de vaargeul. Wanneer je hier een duik maakt zijn er 2 opties:

• vanaf het strand in vrijwel Noordelijke richting, kompaskoers 330° richting het drooggevallen eilandje
• Putti’s Place, rondom het damhoofd, direct in de richting van de vaargeul, kompaskoers 15°

Wanneer in de richting van het eilandje gedoken wordt, moet eerst uitgezwommen worden tot voorbij het damhoofd. Vervolgens kan een koers aangehouden worden van 310 ° en gaat de bodem geleidelijk aflopen van 6 m naar 15-20 m. Wanneer men 15-20 min voordat LW wordt bereikt, het water ingaat kan men zich door de stroming langs het eilandje mee laten voeren. Ongeveer voorbij het eilandje, ca. 20 minuten later, is de stroming vrijwel gestopt en kan met behulp van de stroming weer teruggezwommen worden in de richting van het startpunt. Pas op dat je niet voorbij het damhoofd boven water komt.

Bij een duik vanaf Putti’s Place in de richting van de boei wordt gaat de bodem zeer snel aflopen van 5 m vlak onder het damhoofd tot 25 en zelfs 40 m vlak bij de vaargeul. Aangeraden wordt hier een deco-ballon mee te nemen vanwege de diepte en de aanwezige vaargeul. De attractie van deze duik is dat er op een diepte van 15-20 een wrakje ligt. Kompaskoers 350°

Achtergrond van deze duikstek:

Onderwaterleven

• De Noordzeekrab, de grootste krabbesoort die er in ons land voorkomt. Deze krab kan een gewicht bereiken tot 1 kilo en de respectabele leeftijd van 8 jaar. Ze komen zowel in ondiep als diep water voor, vaak vindt men de kleintjes tussen de basaltblokken en wieren aan de stranden.
• Kreeft ofwel de Europese kreeft is zwart van kleur. Grote exemplaren zijn te zien in Het Sas, vooral onder basaltblokken vlak onder de kustlijn op verschillende dieptes (4-15 m). De kreeft zoekt over de zandbodem naar schaaldieren, maar wanneer een duiker zichtbaar wordt verschuilt hij zich of gaat rechtovereind staan als verdediging. Met hun grote scharen kunnen ze er dan indrukwekkend uitzien. Europese kreeft kan 30 jaar worden.

Verder bevindt zich rondom het Sas veel oesters, groen- en roodwieren in vele soorten en maten, zakpijpen, zeeanemonen, zeesterren en het wat meer gangbare zeeleven zoals krabben, zeedonderpad, grondels, botervis, heremietkreeft en soms harders of naaktslakken.

Hoe er te komen

De duikstek Het Sas van Goes is als volgt te bereiken:

Vanaf Goes in noordelijke richting naar de Zeelandbrug rijden tot afslag Wilhelminadorp.
Hier richting Wilhelminadorp rijden en de weg vervolgens als aangegeven in het bovenstaande.

De duikstek beschikt niet over een vulstation, echter men kan een fles in Goes laten vullen bij “Goes Diving”, circa 20 km zuidelijker. Het duikcentrum beschikt over een duikshop, een vulstation en een café voor wat versnaperingen. Wanneer men na de duik nog wat wil bijkomen, logboekjes invullen of alleen wat wil eten of drinken, dan biedt het café “’t Loze Vissertje” een uitkomst. Zeker wanneer het koud en regenachtig weer is.

Belangrijke informatie

Alarmnummers

Recompressietanks

Weerberichten:

Assistentie:

Duikcentra en vulstations

Geen van allen beschikt over een perslucht muntautomaat.

Aanrijroute vanuit Zierikzee

Aanrijroute vanuit Goes, afslag Wilhelminadorp

Duikroutes

Duikroute 1

Vanaf het damhoofd in de richting van de vaargeul / wrakje (bron Sportduikersgids Zeeland, J. Neuschwander)

Detailkaarten duikroute 1

Duikroute 2

Detailkaart duikroute 2